พูดจาภาษา『คนญี่ปุ่น』 2

 

 

สวัสดีค่า ไปซุ่มเรียนมา แล้วกลับมาเขียนเรื่องนี้อีกครั้ง
วันนี้หยางคุงและผองเพื่อนจะมาสอนวิธีการใช้คำทักทายและสำนวนที่ได้ยินบ่อยๆ ในญี่ปุ่น
ถ้าใครยังไม่รู้จักหยางคุงลองอ่านเอนทรี่นี้ก่อนนะคะ พูดจาภาษา『คนญี่ปุ่น』

 

1. ทักทายเมื่อพบกัน

รู้ๆ กันอยู่ใช่ไหมคะว่าคำทักทายของญี่ปุ่นนั้นมีหลักๆ สี่อย่าง นั่นคือ

  • โอฮาโยะโกะไซมัส (สวัสดีตอนเช้า) พูดสั้นๆ ได้ว่า โอฮาโยะ
  • คนนิจิวะ (สวัสดีตอนกลางวัน)
  • คมบังวะ (สวัสดีตอนเย็น)
  • โอยาสุมินาไซ (ราตรีสวัสดิ์) พูดสั้นๆ ได้้ว่า โอยาสุมิ
คมบังวะกับโอยาสุมินี่ตายตัว พูดตอนเย็นๆ กับบอกลากัน หรือก่อนนอน
แต่อาจารย์ถามว่า โอฮาโยะกับคนนิจิวะแบ่งวิธีการใช้ยังไง
นร.ก็ตอบว่าแบ่งตามเวลา โอฮาโยะเช้าถึงเที่ยง คนนิจิวะพูดตอนบ่าย

แต่ถ้าสังเกตคนญี่ปุ่น บางทีบ่ายแก่ๆ แล้วเพื่อนคนญี่ปุ่นยังทักเราว่าโอฮาโยะโกะไซมัสอยู่เลยค่ะ
อาจารย์อธิบายว่า ถ้าเจอกันครั้งแรกของวันและฟ้ายังสว่างอยู่ คนญี่ปุ่นมักจะพูดโอฮาโยะโกะไซมัสค่ะ
แต่ถ้าเป็นคนไม่สนิทสนมกันมากนักหรือเป็นคนที่มีศักดิ์สูงกว่า เช่น อาจารย์ ใช้คนนิจิวะก็ได้ค่ะ สุภาพกว่า



2. การทักทายเพื่อนสนิทและครอบครัว

คนญี่ปุ่นจะไม่ทักครอบครัวหรือเพื่อนสนิทว่า คนนิจิวะ ค่ะ
ถ้าเผลอใช้คำนี้ล่ะก็ จะแปลว่า ห่างเหิน
ถ้าเจอกันครั้งแรกของวัน ใช้โอฮาโยะแบบข้อแรกก็ได้
นอกจากนั้นก็มีการทักทายแบบสนิทสนมมากๆ อย่างอื่นด้วย

ตย. 1 หยางคุงเจอทานากะตอนเที่ยงๆ
ทานากะ: หยางซัง คนนิจิวะ
หยาง: T___________T ห่างเหินนนน
(กรณีนี้ทานากะซังทักถูกแล้วค่ะ เพราะไม่สนิทกัน หยางคุงมันคิดไปเอง)

ตย. 2 หยางคุงมาที่ทำงานตอนเช้า เจอไซโต้นั่งจิบกาแฟอยู่
หยาง: โอฮาโย้~
ไซโต้: โอส!! (ทักทายแบบลูกผู้ชายค่ะ)
 
ตย. 3 หยางคุงเดินต่อไปอีกนิด พบอุเอดะจังกำลังถ่ายเอกสาร
หยาง:  โอฮาโย้~
อุเอดะ: โย่! (ทักทายแบบลูกผู้ชายอีกแล้วค่ะ)
 
ตย. 4 หยางคุงไปเก็บกระเป๋า เจอหัวหน้าเดินออกมาจากห้องพอดี
หยาง: โอฮาโยะโกะไซมัส!
หัวหน้า: โอ้ หยางคุง (เรียกชื่อเฉยๆ ก็ได้นะคะ แต่ต้องคนสนิทหรือกับผู้น้อยเท่านั้นนะ)

สำหรับเลดี้ ใช้การเรียกชื่อโบกไม้โบกมือก็ได้ค่ะ อย่าเผลอ โอส หรือ โย่ว เชียวนะคะ

 

3. โอเกงกิเดสก๊ะ? (How are you?)

จำบทสนทนานี้ได้ไหมคะ ไอ้ที่เราพูดทุกวันๆ ที่โรงเรียนน่ะค่ะ
S: Good morning, teacher.
T: Good morning. How are you?
S: I'm fime. Thank you. And you?

ฝรั่งเขาชอบทักกันว่า How are you เนอะ ถึงจะถามไปงั้นๆ ไม่ได้ต้องการคำตอบก็เหอะ
แต่คำว่า โอเกงกิเดสก๊ะ?(สบายดีไหม) ไม่เหมือน ฮาวอาร์ยูของภาษาอังกฤษค่ะ
อย่าพูดเพราะต้องการถามไปงั้นๆ เชียวนะ
คำว่าเกงกิเดสก๊ะมีความหมายแฝงว่า ไม่ได้เจอกันมานานน้านนาน สบายดีไหมเธอ?
 

ตย.1 ไซโต้เจอเพื่อนสมัยสอบเข้าบริษัทที่อยู่แผนกอื่น
ไซโต้: โอ้ ฮิซาชิบึริ(ไม่ได้เจอกันนาน) เกงกี๋? (วิธีพูดแบบไม่สุภาพค่ะ)
เพื่อน: อือ ก็งานยุ่งน่ะนะ

ถ้าจะตอบว่าสบายดีเฉยๆ ก็พูดว่า "ไฮ่ เกงกิเดส" ค่ะ
 

4. ซาโยนาระ - มาตะอะชิตะ
ซาโยนาระนี่คงคุ้นกันดี แปลว่า ลาก่อน
ส่วนมาตะอะชิตะ แปลว่า พบกันใหม่พรุ่งนี้
 
ตย.1 คนข้างบ้านอุเอดะจะย้ายออก
อุเอดะ: ซาโยนาระ (ลาก่อนครับ)
คนข้างบ้าน: ซาโยนาระ
คำว่าซาโยนาระใช้เหมือนเกงกิค่ะ สำหรับการลาไปนานนนนนนน เท่านั้น
 
ตย. 2 ไซโต้กับหยางแยกกันที่สถานีรถไฟหลังไปดริ๊ง
ไซโต้: ไปก่อนนะ
หยาง: อือ มาตะนะ(ไว้เจอกันใหม่นะ)

มาตะ ย่อมาจาก มาตะอะชิตะ (เจอกันพรุ่งนี้) ค่ะ อะชิตะแปลว่าพรุ่งนี้
เราเห็นอาจารย์ชอบพูด มาตะ แล้วเปลี่ยนเวลาด้านหลังไปเรื่อยๆ mata + time
เช่น มาตะไรชู (เจอกันสัปดาห์หน้า) มาตะไรเน็ง (เจอกันปีหน้า) แต่ในคาบวัฒนธรรมอ.บอกว่าเขาไม่ึค่อยพูดกัน
ปกติก็ใช้แค่มาตะอะชิตะค่ะ

วิธีพูดมาตะในแบบต่างๆ เรียงตามความสุภาพมากไปน้อย

  • โซเระเดวะ มาตะ(soredeha mata) ถ้างั้นก็ไว้เจอกัน
  • จ้า มาตะ (ja mata) งั้นก็ไว้เจอกัน
  • จ้าเนะ/จ้านะ (jane! / jana!) เป็นการพูด จ้ามาตะ แบบย่อๆ ค่ะ

 

5. โอทสึคาเระซามะเดชิตะ!! (Good work today!!)

ทสึคาเระรุ แปลว่าเหนื่อย คำว่าโอทสึคาเระซามะเดชิตะ แปลเป็นไทยไม่ได้ค่ะ คิดคำไม่ออก กร๊าก
การพูดวลีนี้มีหลายแบบ

  • โอทสึคาเระซามาะเดชิตะ สุภาพที่สุด
  • โอทสึคาเระซามะ โอทสึคาเระซามะเดส สุภาพรองลงมา
  • โอทสึคาเร~ แบบสบายๆ พูดกับเพื่อน

คนญี่ปุ่นพูดคำนี้หลังจากร่วมมือกันทำอะไรสักอย่างค่ะ เช่น ปาร์ตี้ จัดประชุม
เวลาคนในที่ทำงานหรือห้องแล็บกลับบ้านก็จะบอกลากันด้วยคำว่าโอทสึคาเรซามะ
 
ตย. 1 หลังงานเลี้ยงส่งท้ายปี
ไซโต้: วันนี้ขอบคุณทุกคนมาก โอทสึคาเระซามะ
พนักงานอื่น: โอทสึคาเรซามะ
 
ตย. 2
ไซโต้กับอุเอดะกำลังจะกลับบ้าน หยางคุงยังทำงานอยู่
ไซและอุ: เฮ่ ไปก่อนนะ
หยาง: โอทสึคาเระ~
 
แต่ๆๆๆๆๆ อย่าได้ไปโอทสึคาเระกับอาจารย์เชียวนะคะ!!
กับอาจารย์หรือผู้ใหญ่ที่ต้องเคารพบูชา ให้ใช้คำว่า ชิทสึเรย์ชิมัส (ขออนุญาตนะคะ)
ต่อให้อาจารย์เป็นคนพูดโอทสึคาเระกับเราก่อนก็ตามที
 
ตย. 3 ทานากะซังพบหัวหน้าก่อนกลับบ้าน
หัวหน้า: อ้าว ทานากะซัง โอทสึคาเระ!
ทานากะ: (โค้ง) ชิทสึเรย์ชิมัส
 


6. ถามสารทุกข์สุขดิบ

ถ้าเป็นไปได้ก็ไม่ควรถามสารทุกข์สุขดิบมากเกินไป นอกจากคู่สนทนาจะเล่าเองค่ะ
อย่างถ้าถามว่า กินข้าวยัง? (คนไทยคนจีนทักกันเป็นปกติเนอะ)
แต่คนญี่ปุ่นเค้าจะคิดว่า เฮ่ย...หรือมันจะชวนตรูกินข้าว... ไรงี้ เค้าเป็นชนชาติคิดมากค่ะ

ถ้าเจอกันวันจันทร์ ถามว่า เมื่อสุดสัปดาห์ไปทำอะไรมา? อย่างนี้ก็ไม่ควรค่ะ
ถือว่าไปละลาบละล้วงเรื่องชาวบ้าน คนตอบก็ลำบากใจด้วย
บางทีเราอาจจะถามไปงั้นๆ ไม่ได้ต้องการคำตอบ แต่คนญี่ปุ่นเค้าคิดว่าต้องตอบแบบตั้งอกตั้งใจ
 
อาจารย์บอกว่า ถ้าถามทำนองว่า เมื่อวันเสาร์ไปไหนมาเหรอ? แบบนี้แสดงว่ามีความหมายแอบแฝงค่ะ
ดูตัวอย่างเลย
 
ตย. 1 อาเจ๊ขี้เมาท์รุ่นพี่ในแผนกแอบเห็นไซโต้กับสาวนางหนึ่งที่ห้างสรรพสินค้า พอวันจันทร์เจอะไซโต้...
อาเจ๊: สวัสดีจ้ะ อุเอดะคุง
อุเอดะ: สวัสดีครับ
อาเจ๊: เฮ่ ไซโต้คุง เป็นงายยย
ไซโต้: สวัสดีครับ
อาเจ๊: เมื่อวันเสาร์ไปไหนมาเหรออออจ๊ะ? หืม...อุเอดะคุงรู้หรือเปล่า???
ไซโต้: อ๊ะ? เอ่อ... เอ่อ....
มุขนี้จำไว้อัพสกิลเจือกกับสกิลแฉก็ได้นะคะ กร๊าก แต่มันไม่ดีนะ
 


7.ออกจากบ้าน-กลับบ้าน

ถ้าดูการ์ตูนบ่อยๆ คงได้ยินคำพวกนี้จนชินหู
"ไปก่อนนะค้า - ไปดีมาดีนะจ๊ะ"
"กลับมาแล้วค่า - กลับมาแล้วเหรอ"

 ในภาษาญี่ปุ่นมันคือสี่คำนี้ค่ะ
"อิตเตคิมัส - อิตเตรัชไช"
"ทาไดมะ - โอคาเอรินาไซ"

ตอนเช้าๆ เวลาเราเดินออกจากหอ เจอคารินินซัง(คนดูแลหอ)
เราก็พูดว่าอิตเตคิมัสค่ะ แปลว่าเราจะออกไปเรียนแล้ว เดี๋ยวจะกลับมา
ตอนเย็นๆ คารินินซังเจอเราอีกทีก็ทักว่า "โอคาเอริ~" (พูดโอคาเอรินาไซแบบสั้นๆ)
 
จากข้อหนึ่งกับสองเรื่องการทักทาย
เวลาเจอครอบครัว ไม่ต้องทักว่าคนนิจิวะหรืออะไรก็ได้ค่ะ อย่างคนไทยก็ไม่ค่อยพูดสวัสดีกับครอบครัวใช่ไหมล่ะ
ถ้าเจอแถวๆ บ้านหรือที่บ้าน ทักทายว่า ทาไดมะ กับ โอคาเอรินาไซ ก็ได้
ลองดูตัวอย่าง
 
ตย. 1 ไซโต้เดินไปซื้อโอเด้งที่เซเว่นแถวบ้าน เจออุเอดะจังเพิ่งกลับจากไปหาลูกค้าพอดี
ไซโต้: โย่ โอคาเอริ!
อุเอดะ: ทาไดมะ...
 
ตย. 2 ไม่ต้องใช้กับบ้านก็ได้เหมือนกัน หยางบอกอุเอดะว่าจะออกไปส่งเอกสาร
อุเอดะ: จะไปไหนหรือ?
หยาง: ไปส่งเอกสารที่ตึก S หน่อยน่ะ
อุเอดะ: อ้อ ไปดีมาดีล่ะ
หยาง: อิตเตคิมัส! (คำว่าอิตเตคิมัสมีความหมายว่าไปแล้วมาค่ะ คือไปแล้วเดี๋ยวกลับมานั่นเอง)
 


8. หม่ำๆ

ในการ์ตูนคงได้ยินบ่อยๆ อีกน่ะแหละ "กินแล้วนะคร้าบ - อร่อยมากคร้าบ"
คำญี่ปุ่นพูดว่า "อิตาดะคิมัส - โกจิโซซามะเดชิตะ" ค่ะ หรือจะพูดสั้นๆ ว่าโกจิโซซามะก็ได้
แปลว่า ได้รับอาหารแล้ว จะกินแล้วนะ และ กินเสร็จแล้ว ขอบคุณสำหรับมื้ออาหารค่ะ
ปกติคนญี่ปุ่นจะพูดตอนกินข้าวที่บ้าน ถ้าออกไปกินกับเพื่อนตามร้านหรือกินที่โรงอาหารก็ไม่พูด
แต่ตอนเราที่ร้านอาหารที่ไม่ใช่ร้านสมัยใหม่ เป็นร้านแบบเก่าที่เห็นหน้าค่าตาลุงกุ๊กหรือร้านอาหารจีน
เราก็ได้ยินลูกค้าพูดว่าโกจิโซซามะก่อนออกจากร้านนะคะ
ถ้ามีคนเลี้ยงข้าว เราก็พูดว่า โกจิโซซามะเดชิตะ ได้เหมือนกัน ขอบคุณที่เลี้ยงนะ แผล็บ

ตย. 1: ไซโต้กับอุเอดะนั่